Scholen Molenland: een 1-op-1-laptopproject waarin leren centraal staat

Beter onderwijs mét technologie

Bij Scholen Molenland in Tielt heeft elke leerling een eigen HP-laptop, beschermd door een Signpost Shockcase en beheerd in een uniforme Windows 11 Pro-omgeving. Toch gaat het project volgens de school niet over laptops. "Het gaat over leerlingen en leerkrachten die op elk moment over een betrouwbaar digitaal werkinstrument beschikken."

Op de SJI-campus aan de Beernegemstraat vertellen directie, ICT-team en een leerling hoe ze dat 1-op-1-project samen met Signpost van A tot Z aanpakken.

Digitalisering is geen doel op zich

Marijke Lisabeth zit in het directieteam van Regina Pacis en is sinds 2019 pedagogisch ICT-coördinator van Scholen Molenland. Voor haar moet technologie altijd een duidelijke meerwaarde bieden voor het leren. "Wij kiezen niet voor méér technologie, maar voor beter onderwijs mét technologie."

De leerkracht vertrekt daarom steeds vanuit het leerdoel. Digitaal waar het werkt, niet-digitaal waar dat beter is. Daarbij hoort ook dat leerlingen kritisch en verantwoord leren omgaan met technologie: mediawijsheid, privacy, auteursrechten, afleiding en vandaag ook AI.

Van computerlokaal naar eigen toestel

De nieuwe eindtermen maakten digitale competentie en mediawijsheid tot een vakoverschrijdende sleutelcompetentie. De coronacrisis zorgde daarna voor de praktische versnelling: elke leerling had een eigen toestel nodig.

Vroeger moest digitaal werken rond de infrastructuur georganiseerd worden. Wie aan digitale vaardigheden wilde werken, moest vooraf een computerlokaal reserveren. "Vandaag is de mogelijkheid er altijd", zegt Marijke. Het toestel gaat ook mee naar huis, dus taken, bestanden en toepassingen reizen mee.

Waarom Signpost?

Voor een grote scholengroep is een laptopproject veel meer dan toestellen aankopen en uitdelen. De technologie moet ook betrouwbaar blijven, jaar na jaar. Wat Marijke vooral waardeert, is de ontzorging: "Een defect toestel mag het leerproces van een leerling niet stilleggen. Service, herstellingen en vervangtoestellen zijn geen detail, maar een essentieel onderdeel van het onderwijsconcept."

Door garanties, herstellingen en reservetoestellen centraal bij Signpost te leggen, kan het eigen ICT-team zich richten op de pedagogische inzet van technologie. Ook bij de toestelkeuze dacht Signpost mee. Nu hardware zo duur is, ging Signpost met alle fabrikanten aan tafel om betaalbare opties te vinden. De school kreeg wekelijks een update over welke toestellen nog beschikbaar waren.

HP ProBook: stevig genoeg voor een hele schoolloopbaan

De school gaf haar minimumspecificaties door en koos samen met Signpost het toestel dat het best paste. Doorslaggevend waren:

• een A-merk met een erg stevige (aluminium) behuizing;
• een levensduur van een volledige secundaire schoolloopbaan;
• toestellen die na het afstuderen nog goed genoeg zijn om door te geven aan een nieuwe leerling;
• betaalbaarheid voor ouders;
• een batterij die een volledige schooldag meegaat.

ICT-expert Bram vat het samen: "We zoeken niet naar het strafste toestel op papier, maar naar een toestel waarvan we weten: hiermee kan iedere leerling gedurende meerdere jaren goed leren en werken." De HP ProBook-toestellen passen volgens hem perfect in dat plaatje.

Eén beheerde Windows 11 Pro-omgeving

Met duizenden toestellen kan je niet elke leerling individueel technisch begeleiden. Daarom beheert Molenland accounts, applicaties, updates en beveiliging zoveel mogelijk centraal in een uniforme Windows 11 Pro-omgeving. Elke leerling krijgt dezelfde basis en de toepassingen staan vooraf klaar.

Voor leerkrachten levert dat vooral voorspelbaarheid op. "Een goede uitrol is eigenlijk geslaagd als leerlingen en leerkrachten er weinig van merken: toestel open, aanmelden en aan de slag", zegt Bram. Geen "bij mij staat die knop ergens anders", geen ontbrekende software. Dat zorgt voor rust in de klas.

De Signpost Shockcase: de beste herstelling is degene die je vermijdt

De laptops gaan elke dag mee in de boekentas en worden voortdurend open- en dichtgeklapt. Een val of stoot is snel gebeurd. De Signpost Shockcase schroeft dat risico sterk terug.

• Voor leerlingen: een val leidt minder snel tot schade, dus ze kunnen blijven werken.
• Voor ouders: gemoedsrust, want een laptop is een dure investering.
• Voor de school: minder herstellingen, minder vervangtoestellen en minder druk op de ICT-ankerpunten aan de laptopbalie.

Duurzaamheid betekent voor Molenland kijken naar de volledige levenscyclus van een toestel. De Shockcase, duidelijke gebruiksafspraken en een goed herstelbeleid verlengen samen de levensduur.

Flexibeler en meer op maat lesgeven

Dat elke leerling een eigen laptop heeft, veranderde ook de manier van lesgeven. Een leerkracht kan in dezelfde les verschillende oefeningen aanbieden, extra ondersteuning geven aan wie dat nodig heeft en andere leerlingen verder uitdagen. Met digitale evaluatie ziet de leerkracht meteen waar leerlingen vastlopen.

Ook de betrokkenheid groeit. Via een quiz, poll of digitaal whiteboard kan elke leerling antwoorden, niet alleen wie spontaan de hand opsteekt. "Dankzij technologie krijgt elke leerling een stem", zegt Marijke. In de recentste bevraging geeft 75% van de leerkrachten aan dat ze meer betrokkenheid bij leerlingen merken.

Tegelijk leidt een eigen laptop niet vanzelf tot zelfstandigheid, want een toestel biedt ook afleiding. Daarom verschuift de aandacht naar toestelwijsheid. "In het begin leerden we leerlingen vooral werken mét een laptop. Vandaag willen we hen leren om zelfstandig, kritisch en bewust te beslissen hóé en wanneer technologie hen helpt om beter te leren."

Inclusie zonder stigma

Windows en Microsoft 365 bieden hulpmiddelen zoals de voorleesfunctie, de Insluitende lezer, spraak-naar-tekst en vertaalopties. Leerlingen met leesmoeilijkheden of een taalachterstand, zoals ex-OKAN-leerlingen, kunnen teksten zo beluisteren, vereenvoudigen of vertalen. Karen, verantwoordelijk voor opleiding en begeleiding: "Doordat iedereen over dezelfde hulpmiddelen beschikt, valt een leerling die ze gebruikt niet op en wordt die niet gestigmatiseerd."

Teams en OneNote als ruggengraat

Alle communicatie tussen personeel en leerlingen loopt via Teams, dat ook dagelijks dient om samen te werken en opdrachten te maken. Aan elk team hangt een klasnotitieblok in OneNote voor cursus, taken en toetsen. Daarnaast gebruikt de school Word, Excel, PowerPoint, Bookwidgets en Classroom Cloud. Omdat alles in OneDrive staat, blijven bestanden beschikbaar, ook op een vervangtoestel.

Leerling Marie Cannie merkt het verschil: "Als je de laptop in ontvangst neemt, staat alles klaar om direct de les te kunnen volgen. En omdat je het toestel kan meenemen naar huis, moet je thuis niet alles opnieuw installeren." Ze heeft minder kopieën nodig, vindt haar taken snel terug en houdt haar planning bij in de digitale agenda van Schoolware.

Een laptopbalie dicht bij de leerling

Een technisch probleem mag nooit het probleem van de leerkracht worden. "De leerkracht moet geen ICT-technicus zijn, want techniek die goed werkt, verdwijnt naar de achtergrond", zegt Bram.

Heeft een leerling een probleem, dan kan hij of zij terecht aan de frontdesk op school. Daar bekijkt ICT'er Tijmen wat er aan de hand is. Moet het toestel hersteld worden, dan krijgt de leerling meteen een voorgeconfigureerd reservetoestel van Signpost mee. Via M4S meldt Tijmen de case in enkele minuten aan bij Signpost, dat garantie, herstel, onderdelen en logistiek opneemt.

"Ik wil als ICT'er vooral aanwezig zijn waar ik voor onze school meerwaarde kan creëren", zegt Tijmen. "Het eerste aanspreekpunt houden we bewust hier op school, dicht bij de leerling. Achter de schermen kunnen we terugvallen op Signpost."

Leerkrachten leren van elkaar

Scholen Molenland organiseert interne nascholingen op maat, gegeven door eigen collega's. De onderwerpen volgen uit enquêtes bij leerkrachten: van effectieve feedback geven tot differentiëren met digitale tools en, recent, AI-geletterdheid. Omdat alle leerkrachten van bij de start hetzelfde toestel hadden, konden ze elkaar ook sneller helpen.

Corona was het kantelmoment, maar het echte omslagpunt kwam toen de techniek naar de achtergrond verdween. Karen: "Er ontstond ruimte om over didactiek na te denken. Leren van en geïnspireerd worden door collega's heeft dat proces alleen maar versneld."

Tips voor scholen die een 1-op-1-project overwegen

Wat geeft Molenland mee aan andere Vlaamse scholen die twijfelen of een groot Windows-toestellenpark niet te complex is?

1. Zoek een goede partner die meegaat in een project dat jaren loopt, ook na de levering.
2. Kies een model: kopen de ouders het toestel aan of de school? Breng het financiële plaatje goed in kaart.
3. Denk de logistiek uit: hoe deel je toestellen uit en hoe vraag je ze terug in?
4. Bereid je personeel voor: leerkrachten op pedagogisch vlak, de ICT-ankerpunten en de centrale diensten.
5. Communiceer tijdig met ouders en leerlingen.

Rust, duidelijkheid en betrouwbaarheid

Voor Marijke is de conclusie helder: "De samenwerking met Signpost en de bewuste keuze voor uniformiteit zorgen voor rust, duidelijkheid en betrouwbaarheid. Tegelijk blijft het werk voor de ICT-ankerpunten behapbaar." Een leerling moet kunnen leren, een leerkracht moet kunnen lesgeven en de technologie moet daarbij zo weinig mogelijk in de weg staan.

Meer weten over dit product? Ontdek er hier alles over alsook over de Signpost Shockcase.